|
|
|
|
|
|
|
İbret Olsun Diye
|
İ B R E T O L S U N D İ Y E
Yönetmen: Necati Sönmez Türkiye’de ölüm cezası 2002 yılında kaldırıldı; en son cezalar 1984’de uygulandı. Bu arada, Cumhuriyetin kuruluşundan beri 15'i kadın toplam 712 kişi, başkalarına "ibret olsun diye" idam edildi. Ölüm cezasının en çok gündemde olduğu dönemlerde bile, konu genellikle belli başlı siyasi vakalar ya da ‘haksız yere asılanlar’ argümanı üzerinden tartışıldı. Sonunda AB uyum çabaları çerçevesinde yasadan kaldırıldı, ama ölüm cezasını savunanlar hiç eksik olmadı. Belgesel, Türkiye’de yaşanmış uygulamalar üzerinden ölüm cezasına insani bir perspektiften yaklaşıyor. Seyirciyi pek çok infaza sahne olan Tarihi Sinop Cezaevi ve Ankara Merkez Kapalı Cezaevi (Ulucanlar) gibi mekanlarda dolaştırırken, mahkumların son anlarına tanıklık etmeye çalışıyor; bunun olanaksızlığını bilerek… Ve hayatı darağacında sonlanmış olan yüzlerce kişi adına şu soruyu soruyor: Bu insanları niye öldürdük? “İnanın bu yaşımda ölmeme değil sizleri arkada gözüyaşlı bıraktığıma üzülüyorum. Benimki bir anlık bir şey ya sizler ömür boyunca içinizde bir burukluk, bir acı duyacaksınız. (…) “Bu mektup elinize geçtiğinde ben ölmüş olacağım. Üzgün değilim. Cezaevlerinde ömür boyu sürüneceğime, hem kendimi hem de sizi yıpratacağıma böylesi daha iyi oldu. Zaman her şeyin üstünü örter, belki tam anlamıyla olmasa bile büyük oranda örter.” --Kadir Tandoğan, 25 Haziran 1981
|
FESTİVALLER & ÖDÜLLER 4. Ölüm Cezasına Karşı Dünya Kongresi, Cenevre (Şubat 2010) >>> Akdeniz Sinema ve İnsan Hakları Buluşması, Rabat (Kasım 2009) >>> 5. Aljazeera Uluslararası Belgesel Film Festivali (Nisan 2009) >>> Uluslararası İnsan Hakları Film Festivali ve Forumu, Cenevre (Mart 2009) 11. Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali, İstanbul (Kasım 2008) DocumFest Uluslararası Belgesel Film Festivali Miradas-Doc (market) 2. "Cinema Verite" Iran Uluslararası Belgesel Film Festivali, Tahran (Ekim 2008) 12. Ismailia Uluslararası Belgesel ve Kısa Film Festivali,
Mısır 29. Uluslararası Görüntü Yönetmenleri Film Festivali, “Manaki Kardeşler”, Makedonya 9. Akdeniz Filmleri Festivali, Siroki Brijeg, Bosna Hersek 4. Hergla Sinema Buluşması, 15. Adana Altın Koza Film Festivali (Haziran 2008) Bahreyn Uluslararası İnsan Hakları Film Festivali 6. Uluslararası Fakir Sinema Festivali - CinePobre, Küba (Nisan 2008) 19. Türk Film Günleri, Münih (Nisan 2008) 19. Ankara Uluslararası Film Festivali - İkincilik Ödülü 10. Selanik Belgesel Festivali 2. Uluslararası İpek Yolu Film Festivali – En İyi Belgesel / Altın Karagöz Ödülü 29. Montpellier Akdeniz Filmleri Festivali 44. Antalya Altın Portakal FF 4. Bodrum Uluslararası FF 54. Sydney Film Festivali 26. Uluslararası İstanbul FF BASINDAN «Türkiye’de 2002 yılında kaldırılan ölüm cezasının, cumhuriyetin kuruluşundan son infazın gerçekleştiği 1984’e kadar yürürlükte olduğu yıllar boyunca 712 kişi infaz edildi. Necati Sönmez’in iç acıtan filmi bir dizi vakaya bakıyor ve pek çok infaza katılmış olan tanıklara kulak veriyor. Ve en önemli soruyu gündeme getiriyor; bütün bu insanlar neden öldü? » «Filmin unutulması güç görüntüleriyle, Sönmez ölüm bekleyişindeki insanların ıstırabını kusursuz biçimde yansıtan çok güçlü bir klostrofobi yaratıyor. İbret Olsun Diye öylesine etkili ki, ölüm cezasının hala fütursuzca uygulandığı ABD gibi ülkeleri sorgulamamıza yol açıyor. » « Ibret Olsun Diye, Necati Sönmez tarafından zekice kotarılmış iyi bir belgesel. Türkiye'deki ölüm cezası kurbanlarını insani yanlarıyla ele alıyor ve böylece, bu barbarca uygulamaya karşı güçlü bir duruş sergiliyor. (...) Film, devlet destekli cinayetlere karşı savaşıma önemli bir katkı. » --Ismet Redzovic / wsws.org « Ölümün basit bir güncesi, onları acılara sürükledikleri için ailelerinden özür dileyen mahkumların sözleri, artık terk edilmiş cezaevi görüntüleri: filmin ağırbaşlılığı, cezanın caydırıcı olmadığı gerçeğini daha da güçlü biçimde ifşa ediyor. » « Theo’nun Bakışı adlı güzel Theo Angelopoulos portresinin yönetmeni Necati Sönmez, üçüncü belgeseli İbret Olsun Diye’de hassas bir konuya eğiliyor: Türkiye’de 2002 yılında kaldırılan ölüm cezasına... Dinleme yetisine sahip her insancıl belgeselci gibi yalnızca ölüm cezasına mahkum edilenlerin ailelerinin değil, avukat ve yargıçların da tanıklıklarına yer veriyor; vasiyet değeri taşıyan tanıklıklar... » « İbret Olsun Diye, cezaevi hücrelerinin atmosferini yansıtan sinematografik kareleriyle kurmacaya göz kırpıyor. Bilgi aktarımını değil, yokluk duygusuna dair bir his oluşturmayı hedefliyor. Bir bakıma ölümün açtığı yaraların ardında yatan insan psikolojisini, duygusal tahribatı belgeliyor. » « Ele aldığı konunun vicdani ağırlığını, sinematografik ve atmosferik öğeleri yerinde kullanarak, sadece bilgi olarak değil, tüm duygusal ve etik gerçekliğiyle seyirciye geçirebildiği; var oluşun izlerini takip ederek yokluğu anlatabildiği için… » -- II. Uluslararası Bursa İpek Yolu Film Festivali Ulusal Belgesel Film Yarışması jürisinin “En İyi Film” ödülü karar gerekçesi |
2008 © ZeZe Film |
